- Σταδίου 1, Νέα Σμύρνη
- Δε-Πα: 10.30 - 20.00
Ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου στον σκύλο
Γενικά
Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος (ΠΧΣ) αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθεροποιητές της άρθρωσης του γόνατος. Η ρήξη του αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες χωλότητας και πόνου των οπίσθιων άκρων του σκύλου.
Η αιτιολογία της ρήξης του ΠΧΣ μπορεί να είναι είτε τραυματική είτε, όπως συμβαίνει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, αποτέλεσμα εκφύλισης του συνδέσμου. Η πάθηση αυτή αφορά οποιαδήποτε φυλή σκύλου, ενώ η ελλιπής φυσική κατάσταση και η παχυσαρκία προδιαθέτουν σημαντικά στην εμφάνισή της. Η ρήξη του ΠΧΣ είναι αμφοτερόπλευρη στο 40-60% των περιστατικών.
Σε περιπτώσεις ρήξης του ΠΧΣ παρατηρείται αρκετά συχνά και ταυτόχρονος τραυματισμός των μηνίσκων, κατά κύριο λόγο του έσω και λιγότερο συχνά του έξω μηνίσκου. Οι μηνίσκοι αποτελούν ινοχόνδρινες δομές σχήματος C, οι οποίες παρεμβάλλονται μεταξύ των κονδύλων του μηριαίου και της κνήμης.
Μερικές από τις λειτουργίες τους είναι ο διαμοιρασμός των φορτίων, η απορρόφηση των κραδασμών, η σταθεροποίηση του γόνατος, καθώς και η ιδιοδεκτική αίσθηση. Πιθανή κάκωση των μηνίσκων προκαλεί έντονα συμπτώματα πόνου και χωλότητας.
Κλινική εικόνα
Τα συμπτώματα της πάθησης εξαρτώνται από τη χρονιότητα, δηλαδή αν πρόκειται για χρόνια ή οξεία κατάσταση, καθώς και από τη σοβαρότητα της ρήξης, δηλαδή αν είναι μερική ή πλήρης. Μερικά από αυτά είναι τα εξής:
- δυσκολία ανέγερσης
- μειωμένη φυσική δραστηριότητα
- χωλότητα διαφόρου έντασης
- μυϊκή ατροφία
- πάχυνση της έσω πλευράς της άνω κνήμης (medial buttress)
- μειωμένο εύρος κινήσεων της άρθρωσης
Διάγνωση
Η διάγνωση της πλήρους ρήξης του ΠΧΣ πραγματοποιείται με τη βοήθεια της κλινικής εξέτασης και τη χρήση ακτινολογικής απεικόνισης (Εικόνα 1).
Σε περιπτώσεις μερικής ρήξης του ΠΧΣ με ήπια συμπτωματολογία, η διάγνωση μπορεί να επιτευχθεί και με τη χρήση της αρθροσκόπησης.
Θεραπεία
Η χειρουργική αντιμετώπιση της ρήξης του ΠΧΣ αποτελεί τον ιδανικό τρόπο αποκατάστασης της σταθερότητας του γόνατος. Στόχος του χειρουργείου είναι η αφαίρεση των κολοβωμάτων του ΠΧΣ, η επισκόπηση των μηνίσκων και η αφαίρεση των τραυματισμένων τμημάτων τους, είτε μέσω αρθροτομής είτε αρθροσκοπικά, καθώς και η σταθεροποίηση της άρθρωσης.
Οι χειρουργικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται χωρίζονται κυρίως σε δύο κατηγορίες:
Τεχνικές που βασίζονται στη χρήση συνδέσμων
- Έξω-αρθρικός σύνδεσμος: Σκοπός αυτής της τεχνικής είναι η προσωρινή σταθεροποίηση της άρθρωσης, διευκολύνοντας την ανάπτυξη ουλώδους ιστού περιαρθρικά, γεγονός που οδηγεί στη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της άρθρωσης. Η τεχνική αυτή έχει τροποποιηθεί αρκετές φορές από την αρχική της μορφή, με τη χρήση διαφόρων τύπων υλικών και σημείων σταθεροποίησης. Η πιο πρόσφατη παραλλαγή της είναι η τεχνική TightRope. Σε γενικές γραμμές, η τεχνική του έξω-αρθρικού συνδέσμου χρησιμοποιείται σε μικρόσωμες και λιγότερο αθλητικές φυλές σκύλων, καθώς και στις γάτες (Εικόνα 2 και 3).
- Ένδο-αρθρικές τεχνικές: Η χρήση τους στα μικρά ζώα έχει περιοριστεί σημαντικά στις μέρες μας, λόγω των αντιφατικών αποτελεσμάτων τους, σε αντίθεση με τον άνθρωπο, όπου αποτελούν τη χειρουργική μέθοδο εκλογής.
Τεχνικές που βασίζονται στη χρήση οστεοτομών
Η σταθεροποίηση του γόνατος επιτυγχάνεται χωρίς να αντικαθίσταται ο ΠΧΣ, αλλά με τροποποίηση της εμβιομηχανικής της άρθρωσης. Οι κύριοι εκπρόσωποι των «δυναμικών» αυτών τεχνικών είναι οι εξής:
TTA (Tibial Tuberosity Advancement): Βασίζεται στην ευθεία οστεοτομή και προώθηση του κνημιαίου κυρτώματος, το οποίο σταθεροποιείται στη νέα του θέση με εξειδικευμένα υλικά οστεοσύνθεσης. Στόχος της είναι η καθετοποίηση του επιγονατιδικού συνδέσμου σε σχέση με την αρθρική επιφάνεια της κνήμης, εξουδετερώνοντας τις δυνάμεις που προκαλούν προσθιοπίσθια κίνηση στην άρθρωση (tibial thrust). Η τεχνική αυτή συντελεί ταυτόχρονα και στην άμεση μείωση της επιγονατιδομηριαίας πίεσης (retropatellar pressure) (Εικόνα 4).
TPLO (Tibial Plateau Leveling Osteotomy): Η τεχνική αυτή περιλαμβάνει κυκλική οστεοτομή στο άνω τμήμα της κνήμης, στροφική μετακίνηση της αρθρικής επιφάνειας της κνήμης και οστεοσύνθεσή της με ειδικά σχεδιασμένη πλάκα και κοχλίες. Με την αλλαγή της «γεωμετρίας» της άρθρωσης, το γόνατο σταθεροποιείται παρά την απουσία του ΠΧΣ (Εικόνα 5, 6 και 7)
Επιλογή της κατάλληλης τεχνικής
Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής για την αποκατάσταση της ρήξης του ΠΧΣ εξαρτάται από πολλούς και διαφορετικούς παράγοντες. Το σωματικό μέγεθος και η φυλή του σκύλου, η ηλικία του, η φυσική του δραστηριότητα, το σωματικό του βάρος, η κλίση της αρθρικής επιφάνειας της κνήμης και η πιθανή συνύπαρξη εξαρθρήματος της επιγονατίδας είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που λαμβάνονται υπόψη κατά τον προεγχειρητικό σχεδιασμό.
Ο λεπτομερής προεγχειρητικός σχεδιασμός, η ακριβής εκτέλεση της οστεοτομής, καθώς και η σταθερή ακινητοποίηση της κνήμης αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την ταχεία επάνοδο του σκύλου σε φυσιολογική κινητική δραστηριότητα χωρίς επιπλοκές.
Οι τεχνικές TTA και TPLO προτιμώνται σαφώς σε περιπτώσεις ρήξης ΠΧΣ σε μεγαλόσωμες και ιδιαίτερα αθλητικές φυλές σκύλων, καθώς μακροπρόθεσμα εμφανίζουν καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με τις έξω-αρθρικές τεχνικές.
Πρόγνωση
Η πρόγνωση είναι ιδιαίτερα καλή μετά τη χειρουργική θεραπεία, ενώ και η συνδρομή της φυσιοθεραπείας κατά τη μετεγχειρητική περίοδο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επιτυχή αποκατάσταση της άρθρωσης.